Tập Trung Vào Bản Thân Mình

Tiểu hòa thượng luôn cảm thấy bi quan và khó chịu vì những hòa thượng khác giỏi hơn mình. Hàng ngày, tiểu hòa thượng đều ngồi so sánh và than thở về sự hơn của các hòa thượng khác. Một ngày nọ, tiểu hòa thượng hỏi sư phụ “Tại sao các hòa thượng khác giỏi hơn con? Làm sao để con hơn được họ?”.

Sư phụ gật gù, suy ngẫm hồi lâu, sau đó dùng một que gỗ vạch một đường dài đúng 1 gang tay trên đất. Sư phụ yêu cầu “Con hãy làm đường thẳng này ngắn lại nhưng không được đụng vào đường thẳng. Ngày mai, sư phụ sẽ trả lời”. Nói rồi sư phụ bỏ đi.

Tiểu hòa thượng không cần đến một ngày để có bài giải. Rất dễ dàng, tiểu hòa thượng lén bôi bớt một đoạn của đường thẳng và hí hửng chờ đến sáng hôm sau để gặp sư phụ.

Ngày hôm sau, sư phụ trả lời. “Đường thẳng thầy vẽ tượng trưng cho khả năng của người khác. Ta không thể làm thay đổi được khả năng của họ trừ khi ta nói xấu hoặc chê bai họ, giống như con bôi bớt một phần đường thẳng. Điều này làm cho ta cảm thấy hơn họ nhưng kỳ thực khả năng họ không thay đổi. Giống như đường thẳng thầy vẽ được đo bằng đúng một gang tay của thầy, con có bôi đi thì thấy vẫn nhớ là đường thẳng dài bao nhiêu. Dù con việc chê bai hay nói xấu làm cho con có cảm giác hơn họ nhưng trong thâm tâm con vẫn biết mình chưa bằng họ, cũng như con dù đã bôi bớt một phần của đường thẳng nhưng trong thâm tâm vẫn lo lắng vì đã phạm luật để có được câu trả lời”.

Thế rồi, sư phụ bỏ đi và vẫn giữ nguyên đề bài và kỳ hạn một ngày. Lần này, tiểu hòa thượng nghĩ mãi, nghĩ mãi mà vẫn không có được câu trả lời và nôn nóng chờ đến sáng ngày mai.

Sáng hôm sau, sư phụ vẽ tiếp một đường thẳng bên cạnh dài hơn đường thẳng cũ và giải thích “Đường thẳng mới tượng trưng cho khả năng của con. Con không thể thay đổi khả năng của người khác mà chỉ có thể tự thay đổi chính mình. Con muốn mình giỏi hơn, cách duy nhất là tập trung nâng cao năng lực của mình thay vì làm giảm khả năng của người khác một cách giả tạo. Hơn nữa, mỗi người có những yếu tố cá nhân riêng biệt ví dụ như sức lực, trí tuệ, hoàn cảnh gia đình, … giống như hai đường thẳng này, nên việc so sánh hơn thua với người khác là điều vô nghĩa”.

Trong cuộc sống, ta dễ rơi vào chuyện so sánh hơn thua với người khác. Thông thường, ta dễ chọn cách chê bai hoặc nói xấu để cảm thấy bản thân được cao hơn người mình đang so sánh thay vì tập trung vào cải thiện bản thân mình.

So sánh có thể tốt nếu ta xem đó là một mục tiêu để bản thân cố gắng vươn tới. Nhưng mỗi người có những điều kiện thuận lợi khó khăn riêng nên việc chọn mục tiêu ngang bằng hoặc vượt hơn người khác có thể không thực tế. Hơn nữa, ta phát triển nhưng người ta thầm so sánh cũng đâu đứng yên, và vì vậy, việc luôn mãi chạy theo sau người khác có thể làm ta thất vọng.

Sẽ hợp lý hơn nếu ta tập trung vào bản thân mình. Tự biết điểm mạnh, điểm yếu của bản thân. Tự học tập, rèn luyện để năng cao năng lực của mình. So sánh mình của ngày hôm nay với mình của quá khứ, ta sẽ nhận ra sự tiến bộ của mình và lạc quan vui sống.

Bs Phạm Minh Triết