Bước Nhỏ Tạo Khác Biệt To

Có thân chủ thường nhắn tin cho tôi hỏi mãi về cách rèn luyện tinh thần làm sao để mạnh mẽ. Thân chủ này đã được hướng dẫn một vài kỹ thuật giúp tập trung, cũng đã được hướng dẫn làm một thời khóa biểu để thực hiện những kỹ thuật này đều đặn. Nhưng thân chủ không đủ kiên nhẫn để thực hiện thời khóa biểu này. Thân chủ luôn mong chờ những cách điều trị không thuốc mang lại kết quả nhanh hơn.

Khi tham vấn cho phụ huynh về hướng can thiệp tự kỷ cho trẻ, một trong những tài liệu tôi thích giới thiệu cho phụ huynh có tên là “Từng bước nhỏ một”. Việc can thiệp tự kỷ cần có một lộ trình phù hợp với từng cá nhân, chia nhỏ các mục tiêu can thiệp, cứ vậy mà “dạy” để giúp con tiến bộ dần. Những kiểu vội vã hay đi tắt đón đầu đều không dẫn đến thành công. Những lời hứa chữa lành tự kỷ trong vòng 6 tháng chỉ là những lời quảng cáo mang tính lừa bịp phụ huynh (Tiếc rằng, phần lớn phụ huynh đều thích những quảng cáo như vầy).

Năm 2018, tôi nghỉ việc tại khoa Tâm lý bệnh viện Nhi đồng 1 để sang Úc học. Một người bạn vừa học xong chương trình tiến sĩ lắc đầu, e ngại “Trời, giờ này nghỉ để đi học tiến sĩ cũng căng nhe. Tao vừa mới xong, mệt lắm”. Lúc đó nghe xong, tôi cũng thấy chút lo lắng, bởi vì học tiến sĩ được xem là “Ép Người Đến Chết” (Tiến sĩ tiếng anh viết tắt là PhD, nên nói vui mà thật là Push Human to Death).

Thoáng một cái, đã 4 năm trôi qua, tôi giờ đang viết những dòng cuối cùng cho luận văn tốt nghiệp. Thách thức có, khó khăn có, cũng có lúc cảm thấy mệt mỏi nhưng nhìn chung tôi có một quãng thời gian học tương đối yên bình. Vài người bạn cũng học tiến sĩ cùng trường hỏi có bí quyết gì mà thấy anh (vì tôi là sinh viên “già đầu nhất” trong đám) học mà nhàn nhã vậy.

Bí quyết là tôi lựa chọn chủ đề mình thích. Lúc còn ở bệnh viện, tôi đã viết xong phác đồ đánh giá và điều trị (thuốc) cho các vấn đề phát triển, hành vi và tâm lý ở trẻ em. Phác đồ này thiếu một phần đặc biệt quan trọng là điều trị tâm lý (không dùng thuốc). Vì vậy, thực hiện một nghiên cứu về điều trị tâm lý ở trẻ em là một điều tôi mong muốn.

Bí quyết tiếp theo là tôi thiết kế được những hoạt động mình phải làm cho dự án nghiên cứu (cũng là toàn bộ chương trình học) của mình. Biết được những việc cần làm giống như bạn nhìn thấy quãng đường từ A đến B mình sẽ đi. Thấy được quãng đường đi giúp tôi không lạc lối.

Bí quyết cuối cùng đó là sự cam kết của bản thân với con đường mình đi. Mỗi ngày dành một khoảng thời gian, đều đặn. Mệt quá thì tạm nghĩ vài ngày nhưng cam kết không bao giờ bỏ cuộc. Từng bước, từng bước tiến dần.

Sẽ có lúc trong cuộc sống, bạn đứng trước một thử thách lớn lao có thể làm bạn chùng bước. Lùi lại một chút để cảm nhận xem thử thách đó có phải là điều mình thích vượt qua. Sau đó dành chút thời gian để viết ra những hoạt động nhỏ hơn cần làm để vượt qua thử thách đó. Cuối cùng, tự cam kết bản thân thực hiện những hoạt động này trong một khoảng thời gian nhất định phù hợp với khả năng. Từng bước nhỏ bạn sẽ tiến dần về đích đến.

Bs Phạm Minh Triết.