An Ủi Luôn Cần

(Bài này viết về kỷ niệm lúc trước còn làm ở Bệnh viện Nhi Đồng 1)

Tôi được thông báo có thân nhân ở khoa Phỏng “quậy” và nhờ khoa Tâm lý cử người “cứng cứng” lên hỗ trợ. Đây là lần thứ hai thân nhân này “quậy”, lần đầu cũng có người của khoa Tâm lý lên gặp rồi.

Tôi lên khoa lướt vội qua một người đàn ông với gương mặt thẫn thờ nhưng ánh mắt đầy tức giận. Có thể anh vừa bộc lộ cơn giận dữ với nhân viên y tế trong khoa. Tôi mượn nhanh bệnh án, nghe bác sĩ điều trị tóm tắt nhanh tình huống, hỏi một vài câu hỏi về tiên lượng. Xin một chỗ ngồi riêng tư, tôi tự giới thiệu với anh và mời anh cùng ngồi ở chổ mà khoa vừa bố trí.

Con anh bị hội chứng ly thượng bì bóng nước. Một dạng bệnh hiếm gặp làm da dễ bị tổn thương và bong tróc toàn thân. Việc chăm sóc phải rất tỉ mỉ vừa hạn chế ma sát để tránh làm nặng thêm tổn thương, vừa phải thay băng định kỳ để hạn chế nhiễm trùng.

Khoa Tâm Lý: Cô Thanh là người đứng cạnh tôi, bên trái: một trong những người quan trọng giúp tôi tìm được sự đam mê trong lĩnh vực tâm lý trẻ em

Hai người đàn ông, một người với áo blouse trắng tinh và một người với một cái áo sơ mi chưa được ủi, ngồi lặng lẽ cạnh nhau. Tôi đã chợt nghĩ, nếu có một điếu thuốc cùng hút chung (dù tôi không biết hút thuốc và bệnh viện cũng cấm chuyện này) hoặc hai chai bia thì có lẽ câu chuyện sẽ dễ bắt đầu hơn. Khoảng năm phút sau, tôi hỏi nhỏ “Anh có cần bệnh viện hỗ trợ gì không?”. Cố kìm nước mắt nhưng không thành công, anh nghẹn ngào “Thấy nó đau mà tôi “chịu” không nổi, mà bác sĩ điều dưỡng ở đây cũng không giúp được gì nhưng lại không cho đem zìa”. Tôi nối dài câu  chuyện, “Ừ, tôi nghĩ nếu bản thân mình rơi vào hoàn cảnh của anh, chắc tôi cũng khó mà bình tĩnh”… Và một câu chuyện dài hơn với nhiều chi tiết xoay quanh tình trạng của con được anh kể lại. Sau gần nửa giờ, anh dần dần bình tĩnh lại. Tôi hỏi anh về cảm nhận của bản thân về tình trạng và tiên lượng của con mình, rồi tôi giải thích về tình trạng của bé, hướng điều trị đang áp dụng và tỷ lệ thành công. Tôi cũng đặt những câu hỏi để anh suy nghĩ về việc sẽ làm gì nếu anh đem con về. Anh cười gượng giải thích do giận quá mất khôn nên nói vậy, dù cả hai đều hiểu rõ là vì nổi đau của người làm cha mẹ. Tôi bắt tay anh để về lại khoa, gợi ý cho anh chổ miếu thờ nhỏ trong bệnh viện, nơi anh có thể gửi những mong muốn của mình cho thần linh, cũng không quên chỉ anh chổ tôi làm để anh có thể ghé qua khi cần một người bạn.

Trên mộ của bác sĩ Edward Livingston Trudeau tại Saranac Lake, New York, có khắc dòng chữ: “To cure sometimes, to relieve often, to comfort always” (Chữa khỏi chỉ đôi khi, giảm nhẹ thì thường xuyên, an ủi thì luôn cần). Cả cuộc đời ông cống hiến để giúp bệnh nhân lao khi chưa có thuốc đặc trị, dùng không khí trong lành, dinh dưỡng và lối sống có kỷ luật để chữa trị. Là bệnh nhân chính mình, Trudeau hiểu rằng không phải lúc nào cũng có thể chữa khỏi, nhưng ông biết vẫn có thể giảm nhẹ và an ủi. Đó chính là tinh hoa của y khoa nhân văn: không chỉ chữa lành, mà còn chăm sóc và nâng đỡ tinh thần.

Bs Phạm Minh Triết