MỘT NGƯỜI MẸ

Bước vào phòng khám là một thanh niên cao lớn, đeo khẩu trang kín mặt. Đi theo sau là một phụ nữ trung niên với vẻ ngoài chất phác, có phần lam lũ. Tôi chờ thêm một phút nữa nhưng không thấy ai khác vào, nên nhận ra người thanh niên cao lớn ấy chính là bệnh nhân đến khám — dù thông tin trong hồ sơ ghi là một trẻ vị thành niên.

Người mẹ cho biết con chị đã được chẩn đoán là chậm phát triển và tự kỷ nhẹ từ lúc ba tuổi. Từ đó đến nay, con uống thuốc điều trị liên tục, không nghỉ ngày nào. Chị không rõ con đang uống thuốc gì, vì mỗi tháng đi khám, bác sĩ kê toa, chị chỉ việc mang thuốc về cho con uống. Chị nhận xét: thỉnh thoảng con có hành vi chống đối, nhưng nhìn chung là ngoan và khờ. Có lúc con khóc nhiều, hỏi ra thì do bị ba la mắng. Những lúc không bị la, con lại hồn nhiên như một đứa trẻ.

Tôi hơi ngạc nhiên, vì với những trường hợp như vậy — chẩn đoán đã rõ, tình trạng cũng ổn định — thường không cần đến khám lại. Như mọi lần, tôi hỏi người mẹ mong đợi điều gì trong buổi khám hôm nay. Chị ngập ngừng một chút, rồi nói không biết nên làm gì tiếp theo, vì dạo này con bắt đầu thỉnh thoảng nói đến chuyện muốn cưới vợ.

Tôi trò chuyện với em. Em trả lời tự nhiên, lưu loát, thậm chí còn chủ động kể về lần gặp bạn học cũ gần đây nhưng bị bạn làm lơ. Qua đánh giá nhanh, tôi ước lượng khả năng nhận thức của em tương đương một đứa trẻ 8 tuổi.

Bất chợt, tôi cảm thấy có lỗi. Hai mẹ con lặn lội từ một tỉnh xa đến đây, có lẽ mang theo hy vọng tôi sẽ chỉ ra được phương cách nào đó để con chị có thể đạt được trí thông minh như những người cùng tuổi. Nhưng điều đó — rõ ràng — là không thể.

Tôi hỏi thêm về công việc hiện tại của gia đình, và những việc thường ngày em có thể làm. Tôi giúp hai mẹ con định lại mục tiêu phù hợp hơn: tập trung vào việc rèn luyện tính tự lập cho con trong gia đình, rồi những hoạt động nhỏ mỗi ngày chị vẫn đang làm để chăm sóc và nuôi sống gia đình. Tôi cũng chia sẻ một vài mẹo nhỏ để giảm tình trạng hay quên của em. Tôi đề nghị thử bỏ thuốc buổi sáng và nhắn qua Zalo tình trạng của con khi bỏ thuốc vì con đang bị béo phì do tác dụng phụ của thuốc.

Buổi khám còn chút thời gian, tôi hỏi chị có muốn hỏi gì thêm không. Ngập ngừng một chút, chị mở lòng kể về giai đoạn gia đình còn khó khăn, khi con ba tuổi. Chị phải gửi con cho dì nuôi suốt ngày, chỉ gặp lại khi trời đã tối mịt. Chị kể, mỗi lần gặp chị, con chỉ khóc rưng rức, không khóc to như những đứa trẻ khác. Lâu dần, chị nghĩ rằng vì con phải nén tiếng khóc lại, điều đó khiến con bị chậm phát triển. Và suốt 15 năm qua, điều khiến chị luôn day dứt trong lòng là: tại chị bỏ bê con, nên con mới thành ra như vậy.

Tôi dành thêm thời gian để giải thích cho chị về những dấu hiệu nguy cơ đã có từ khi mang thai — như tình trạng thiểu ối phải nhập viện, một kết quả đo độ mờ da gáy bất thường (mà chị không còn nhớ rõ), và những xét nghiệm chị từng làm sau khi sinh. Những điều đó cho thấy: con chị đã có dấu hiệu chậm phát triển từ trong bụng mẹ, chứ không phải do chị bỏ bê con sau khi sinh.

Chị im lặng một lúc, rồi mỉm cười trong nước mắt:
“Cảm ơn bác sĩ… đã giúp tôi trút được gánh nặng tôi mang suốt 15 năm nay…”

Tôi tiễn hai mẹ con ra tận cửa. Trước khi bước đi, chị ngoái lại nhìn tôi, gật đầu nhẹ. Trên gương mặt chị thoáng hiện một nụ cười — nhỏ thôi, nhưng đủ để tôi biết: lòng chị giờ đã nhẹ hơn nhiều.

#bsphamminhtriet, #vietlinhtinh

Bs Phạm Minh Triết