“CON ĐẦU … CHẮC CŨNG LÀ CON DUY NHẤT”

Có những ngày đi làm trôi qua như bao ngày khác. Lịch hẹn đầy ắp, trẻ con đến rồi đi, câu chuyện của mỗi gia đình đều chất chứa những lo toan, những kỳ vọng, những nỗi buồn không gọi tên. Là bác sĩ, tôi học cách giữ cho lòng mình tỉnh táo, khách quan, để đưa ra chẩn đoán chính xác và lời khuyên hợp lý. Nhưng thỉnh thoảng, chỉ một câu nói lại đủ khiến lòng mình chùng cả buổi.

Hôm ấy, tôi khám cho một bé gái gần ba tuổi. Bé được đưa đến vì chậm nói, ít giao tiếp mắt, không đáp lại tên gọi, thích chơi một mình và hay có hành vi lặp đi lặp lại. Những dấu hiệu này không xa lạ với tôi – một bức tranh tương đối rõ của rối loạn phổ tự kỷ. Tôi bắt đầu khám như thường lệ, xen kẽ giữa quan sát và hỏi bệnh sử.

Khi hỏi đến phần gia đình, tôi hỏi:

“Bé là con thứ mấy trong nhà vậy anh?”

Người cha trẻ nhìn tôi, hơi khựng lại một chút, rồi đáp:

“Dạ… con đầu.”

Anh im lặng một lát, như định kết thúc câu trả lời ở đó. Nhưng rồi, giọng anh hạ xuống, nhỏ hơn, như nói cho chính mình nghe:

“Chắc cũng là con duy nhất… Vợ em mới mất. Mới mấy tháng. Giờ chắc ở vậy nuôi con luôn.”

Tôi không biết mình đã im lặng bao lâu sau câu nói đó. Dù đã quen với việc lắng nghe đủ mọi câu chuyện với nhiều sự éo le nhất, tôi vẫn thấy mình không đủ lời để nói.

Người đàn ông trước mặt tôi có lẽ chưa tới 30. Vóc dáng gầy, nét mặt hốc hác, ánh mắt như vừa trưởng thành quá nhanh. Trong cái im lặng giữa hai người xa lạ, tôi chợt thấy rõ một điều: anh đang đơn độc gồng gánh cả thế giới của con gái mình.

Căn phòng khám nhỏ lúc đó, dường như rộng hơn bình thường. Bé gái ấy – chưa kịp học cách gọi “mẹ” – đã phải lớn lên trong thế giới không còn mẹ. Còn người cha, có lẽ chưa kịp nguôi nỗi mất mát, đã phải học cách làm cha theo một cách hoàn toàn khác – một mình.

Tôi làm phần khám còn lại với sự nhẹ nhàng hơn thường lệ. Không vì lẽ gì cụ thể, chỉ là tôi sợ làm vỡ ra sự mỏng manh đang hiện hữu giữa hai cha con. Sau khi đưa ra chẩn đoán và trao đổi hướng can thiệp, tôi cố gắng nói mọi thứ đơn giản và dễ hiểu nhất. Anh lắng nghe chăm chú, gật đầu, không hỏi nhiều, chỉ lặp đi lặp lại: “Em sẽ cố gắng, em sẽ học thêm… miễn sao giúp được cho con.”

Kết thúc buổi khám, tôi ngồi lại khá lâu. Không để ghi thêm gì vào hồ sơ, mà chỉ là để bình tâm lại.

Làm nghề này, không ít lần tôi bắt gặp những cảnh đời éo le. Nhưng có những khoảnh khắc – như hôm ấy – khiến tôi phải tự hỏi lại mình: Liệu ta có thể làm gì thêm không? Có thể đồng hành với gia đình này lâu hơn, sâu hơn, để họ không cảm thấy đơn độc trong hành trình này?

Đứa trẻ ấy cần sự hỗ trợ chuyên môn. Nhưng hơn hết, em cần một vòng tay đủ kiên định, một tình yêu đủ bền bỉ để lấp đầy khoảng trống mất mát. Và người cha ấy – tôi tin – đang cố gắng từng ngày để trở thành một bờ vai như thế.

Chúng tôi – những người làm nghề – không thể thay đổi quá khứ của gia đình họ. Nhưng nếu có thể trở thành một điểm tựa nhỏ, một cánh cửa dẫn đến hy vọng, thì có lẽ, buổi khám hôm đó không chỉ là một ca bệnh. Nó là một lát cắt của cuộc đời – lặng lẽ, buồn bã, nhưng cũng rất con người.

Bs Phạm Minh Triết