Tản Mạn Nhân Ngày 27/02

Ngày 27/02 là ngày vinh danh các thầy thuốc Việt Nam. Theo lệ thường thì trong nội bộ ngành y thì đây cũng là một ngày để tri ân những thầy cô, những đàn anh, đàn chị đi trước đã truyền lại kiến thức, kinh nghiệm và cả tính cách lẫn lửa nhiệt huyết cho những thế hệ học trò, đàn em tiếp bước theo sau. Nhưng cũng có những người được xem là thầy cô thường bị lãng quên trong ngày này …

Có thể nhiều người chưa biết nhưng trong hầu hết tất cả các luận văn tốt nghiệp của bác sĩ y khoa (từ bậc đại học cho đến tiến sĩ) đều có ít nhất một dòng cảm ơn dành cho các bệnh nhân của mình vì trong tất cả các thầy cô của các bác sĩ thì bệnh nhân cũng là một trong những người thầy (cô) quan trọng.

Kiến thức người thầy thuốc học được thường được gói gọn lại trong những phác đồ. Những phác đồ này được tổng hợp từ các dữ liệu của hàng ngàn bệnh nhân. Nhưng khi ứng dụng trong thực tế, những phác đồ này cần có sự điều chỉnh (thường không quá nhiều) cho phù hợp với từng cá nhân người bệnh. Và những điều chỉnh mang tính cá nhân nếu có sự tương đồng giữa nhiều cá nhân thì lại được tổng hợp để bổ sung vào phác đồ đã có. Cứ như vậy, các phác đồ ngày càng được cập nhật, thay đổi để trở nên ngày một hoàn thiện hơn, và người thầy thuốc cũng vậy. Lấy người bệnh làm trung tâm và người bệnh cũng là một trong những người thầy cô của người thầy thuốc.

Làm trong lĩnh vực tôi đang theo đuổi – Nhi khoa phát triển hành vi, tâm lý, tâm thần – giúp tôi học được nhiều điều hơn nữa từ những bệnh nhân của mình. Ví dụ: những trẻ nhỏ khóc đêm thường xuyên không do bệnh (thực thể) thường có chung chẩn đoán là rối loạn giấc ngủ. Nhưng để “chữa lành” một rối loạn giấc ngủ không chỉ là vài viên thuốc ngủ mà cần tìm hiểu vô số các vấn đề “bên dưới”. Vấn đề có thể chỉ là cách bố trí trong phòng ngủ không phù hợp, hoặc cũng có thể do cách tương tác “gây stress” giữa các thành viên trong gia đình.

Một trong những trải nghiệm tuyệt vời tôi có là làm việc với những trẻ tuổi teen. Các con tôi gặp đều được chẩn đoán rối loạn hành vi vì có những hành vi không phù hợp, nhưng “bên dưới” là những vấn đề riêng biệt. Có con ăn cắp, nói dối, trốn học theo thói quen vô thức vì con vốn lớn lên trong một gia đình mà mọi thành viên đều làm như vậy (và những gia đình lân cận). Có con cứ phiền muộn mãi về một lỗi lầm con chưa kịp nói với ba rồi chuyển sang nổi giận với bạn bè xung quanh. … Hiểu được vấn đề “bên dưới” giúp tôi biết được các con cần gì. Tôi dạy các con  nhưng ngược lại, tôi cũng học được từ các con rất nhiều để hoàn thiện bản thân mình và hoàn thiện những phác đồ tôi đang ấp ủ.

Tôi học lên cao để theo đuổi sự hoàn hảo (dĩ nhiên không bao giờ đạt được) trong lĩnh vực mình theo đuổi, và trong chương trình học của mình tôi có sự đồng hành của nhiều phụ huynh. Tôi học được nhiều điều từ những phụ huynh tham gia vào nghiên cứu và cả những phụ huynh đăng ký khám trực tuyến trong thời gian tôi đi học. Tôi học được những khó khăn của phụ huynh trong nghiên cứu khi họ thảo luận về những kỹ năng tôi hướng dẫn. Tôi cũng học được những hy sinh vất vả của những phụ huynh, những ông bà, những người thân của những trẻ tôi đã và đang điều trị.

Thư cảm ơn từ trường Hope

Vì nhìn thấy được vố số những bất hạnh “không thể tin được” có thể xảy ra trong cuộc đời của mỗi con người thông qua những ví dụ thực tế, tôi có thói quen không bao giờ hỏi tại sao nó lại có thể xảy ra mà chấp nhận nó như là một điều hiển nhiên của cuộc sống của bản thân mình, xem nó như là một điều hiển nhiên trong tiến trình thành nhân.

Cũng như tất cả những luận văn tốt nghiệp trước đây, trong những trang đầu tiên của luận văn tốt nghiệp lần này của mình, tôi chắc chắn sẽ trang trọng viết rằng “Cảm ơn những bệnh nhân vì đã là một trong những người thầy giúp tôi hoàn thiện bản thân mình”.

Bs Phạm Minh Triết.