Tôi Chẳng Là Ai

Nếu có ai hỏi tôi về câu châm ngôn mà tôi yêu thích nhất, câu “Stay hungry, stay foolish” của Steve Jobs* có lẽ sẽ đứng thứ nhì. Đây là câu nói ông đã chia sẻ trong buổi lễ tốt nghiệp tại Đại học Stanford năm 2005. “Stay hungry” – luôn khao khát, nhắc nhở chúng ta không bao giờ thỏa mãn với những thành tựu đã đạt được, còn “stay foolish” – luôn ngốc nghếch, là lời khuyến khích không ngại mắc sai lầm và dám đối mặt với những điều chưa biết. Những lời này khơi dậy trong ta sự phát triển, sáng tạo, và niềm thôi thúc không ngừng bước tiếp.

Khi mới bước chân vào nghề, tôi làm việc tại trạm y tế phường, nơi mà tôi là người có học vị cao nhất. Nếu cứ ở lại đó, có lẽ tôi sẽ có một vị trí quản lý, nhưng trong thâm tâm, tôi biết mình sẽ lạc lối nếu không có ai giỏi hơn để chỉ dạy. Khi trở thành Trưởng khoa Tâm lý tại Bệnh viện Nhi đồng 1, nơi ngành tôi theo đuổi (Nhi khoa Phát triển và Hành vi) vẫn còn rất mới mẻ, thầy cô và kiến thức vẫn còn nhiều giới hạn. Thay vì yên vị trên chiếc ghế Trưởng khoa – một vị trí mà nhiều người ao ước, tôi chọn bước đi, dù biết đó là con đường không dễ dàng. Tôi sợ rằng nếu ngồi quá lâu trên chiếc ghế ấy, tôi sẽ mất đi sự “khát khao”, mất đi cái “ngốc nghếch” cần thiết để dấn thân vào những điều mới mẻ.

Hình do DALE vẽ. Nhìn lại sao giống mình vừa mới bị vợ đuổi khỏi nhà :)

Từ “Somebody” tôi trở thành “Nobody”: tôi chẳng là ai cả. Khi tôi chẳng là ai, mọi người đều có thể là thầy của tôi. Và chính trong những giây phút đó, tôi thấy mình học được nhiều nhất, dễ dàng nhất. Khi chẳng là ai, tôi thấy bản thân có sự tự do không giới hạn, để theo đuổi những kiến thức mà tôi thật sự đam mê.

Khi tôi hoàn thành chương trình Nghiên cứu sinh, bạn bè, đồng nghiệp, bệnh nhân bắt đầu gọi tôi là Tiến sĩ Bác sĩ. Nhưng với tôi, tôi chỉ muốn đơn giản là bác sĩ Triết như ngày nào. Thứ tôi tìm kiếm không phải là những danh hiệu cao sang, những vị trí quản lý quyền lực mà là cảm giác trọn vẹn, xúc động khi hoàn thành một ca khó, khi kiến thức và kinh nghiệm mình đã thực sự cứu giúp được ai đó. Chỉ lúc đó, tôi mới cảm nhận được bản thân đang sống đúng với đam mê và sứ mệnh của mình.

… Câu nói của Steve Jobs tôi chỉ xếp thứ nhì, bởi nếu có thể sửa đổi, tôi sẽ thêm vào hai chữ: “Stay hungry, stay foolish, stay humble”. Bởi không chỉ cần khao khát, cần ngốc nghếch để thử thách bản thân, mà quan trọng hơn cả, là phải giữ được sự khiêm nhường. Chính sự khiêm nhường giúp ta luôn nhìn nhận cuộc đời bằng ánh mắt biết ơn, luôn mở lòng học hỏi từ mọi người, và sống đúng với những giá trị chân thành nhất trong trái tim mình.

Bs Phạm Minh Triết

*Steve Job là nhà sáng lập và cựu CEO của Apple. Ông được biết đến với vai trò quan trọng trong việc phát triển các sản phẩm mang tính cách mạng như iPhone, iPad và Mac. Ông qua đời vào năm 2011 vì ung thư.