BS Phạm Minh Triết
Kỹ năng dạy con của phụ huynh đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển của con. Vì vậy, kỹ năng dạy con không hiệu quả có thể ảnh hưởng đến khả năng phát triển, hình thành nhân cách của con.
Có rất nhiều ví dụ về hình thức và định nghĩa của kỹ năng dạy con không hiệu quả và vì vậy chúng tôi sẽ lần lượt giới thiệu các tình huống thường gặp qua các ví dụ cụ thể.
Tình huống 1: Phụ huynh nghĩ rằng con có thể tự học (hoặc tự làm) được mà không cần được dạy hoặc hỗ trợ.
Ví dụ 1: Nam là một bé trai vừa tròn 3 tuổi, hiện là con duy nhất trong gia đình. Con vừa mới được cho đi học mẫu giáo được 2 tuần. Con bị cô giáo than phiền vì hay giựt đồ chơi của bạn, thường xô bạn khi chơi. Phụ huynh rất ngạc nhiên vì con mình có những biểu hiện như vậy. Nam được đưa đi gặp nhà chuyên môn.
Chơi đóng vai là một trong những kỹ năng rất quan trọng trong việc dạy con. Nguồn hình: noldus.com
Phân tích: ngoại trừ những trường hợp trẻ có rối loạn hành vi gây rối thật sự (nhóm này không thường gặp), phần lớn tình huống trên có nguyên nhân là con chưa được dạy những kỹ năng tương tác với bạn (và phụ huynh nghĩ rằng con có thể tự biết mà không cần phải học). Những nguyên nhân có thể trong tình huống này là:
– Vì Nam là trẻ duy nhất trong nhà nên con chưa có trải nhiệm về cách tương tác với bạn đồng lứa như thế nào.
– Vì Nam là con trai và duy nhất nên con thường được nuông chiều nhiều, thích món đồ gì là tự lấy mà chưa được dạy để xin phép.
– Con thường chơi trò chơi xô cho ba ngã lăn ra sàn rất vui nên con nghĩ xô bạn ngã là một trò chơi.
– Dựa vào tuổi phát triển, trẻ 3 tuổi có thể diễn đạt bằng lời để người khác hiểu khoảng 75% nội dung, vì vậy Nam vẫn còn phải sử dụng những cử chỉ điệu bộ (sử dụng cơ thể) để giao tiếp (khi con không diễn đạt bằng lời nói được).
– Bên cạnh đó, trẻ 3 tuổi vẫn còn có suy nghĩ theo kiểu “egocentric” (cho mình là trung tâm): con sẽ cho rằng người khác nhìn, nghe và cảm thấy giống như mình. Vì vậy, con sẽ luôn nghĩ tất cả hành động của mình được (những người khác) chấp nhận.
Giải pháp: Phụ huynh cần đoán trước và hướng dẫn con cách tương tác xã hội phù hợp trong những tình huống có thể diễn ra trong tương lai gần. Việc hướng dẫn nên được thực hiện trong giờ chơi đặc biệt (đã đề cập trong bài trước) thông qua trò chơi đóng vai, hoặc trong những giao tiếp sinh hoạt hàng ngày trong gia đình (dạy Nam hỏi xin trước khi muốn lấy một món đồ nào đó). Đối với những trẻ có rối loạn phát triển, việc hướng dẫn cần được thực hiện thường xuyên và thường mất nhiều thời gian hơn nhưng sẽ giúp giảm bớt những vấn đề hành vi ở con.
Bs Phạm Minh Triết
Chia sẻ nội dung này!
Bài viết theo chủ đề
